|
Edukacja - program Młodego Centrum
Wzrost jakości i dostępności edukacji uważamy za priorytet. Dobra
edukacja jest instrumentem walki z większością problemów społecznych.
Nadrzędnym celem współczesnej edukacji jest rozwój umiejętności
radzenia sobie w zglobalizowanym świecie oraz umożliwienie czerpania korzyści
ze zmian cywilizacyjnych. Współczesny postęp cywilizacyjny kreowany jest
przez pięć czynników: demokratyzację, gospodarkę rynkowš, globalizację,
innowacje technologiczne oraz zwiększenie roli organizacji pozarzšdowych.
Dobry system edukacji powinien być im podporzšdkowany.
W procesie edukacji przekazywane są wzory zachowań, wartości, wierzenia,
tradycje, dlatego ma on fundamentalne znaczenie dla spójności społeczeństwa.
Edukacja kształtuje osobowość społeczną jednostki, z czego wynika jej
olbrzymia rola w funkcjonowaniu demokracji i kształtowaniu społeczeństwa
obywatelskiego. Ponadto dzięki niej następuje wzrost produktywności kapitału
ludzkiego, co bezpośrednio wpływa na wzrost gospodarczy.
Lepsza edukacja pociąga za sobą wzrost kwalifikacji siły roboczej, dlatego
jest ona ważnym instrumentem walki z bezrobociem.
Edukację należy traktować jako dobrą inwestycję. Oznacza to, iż nawet
drobne zwiększenie nakładów na nią powoduje nieproporcjonalnie większy
przyrost wartości kapitału ludzkiego w przyszłości, przy czym
zmniejszenie środków powoduje skutki odwrotne.
Odpowiednie programy nauczania są niezbędnym czynnikiem kształtowania się
społeczeństwa informacyjnego, które jest podstawą nowoczesnej gospodarki.
Podstawowe znaczenie dla funkcjonowania edukacji ma jej jakość i dostępność.
Kształcenie wiąże się z kosztem alternatywnym, który jest szczególnie
wysoki w przypadku osób ubogich. Oznacza to, iż nawet bezpłatna edukacja,
stanowiąc najczęściej jedyną szansę na awans społeczny w środowisku osób
biednych, nie zawsze jest jednakowo dostępna.
Będziemy popierać wszelkie inicjatywy, mające na celu wzrost jakości i
dostępności nauczania. Szczególnie bliska jest nam koncepcja Fundacji
Edukacji Narodowej.
Będziemy promować następujšce pomysły:
- Model szkoły jako nośnika wartości, na których oparte jest społeczeństwo
otwarte.
Szkoła powinna kształtować postawy obywatelskie i wytwarzać atmosferę
poszanowania godności i praw człowieka. Nie tylko poprzez odpowiednie
programy nauczania, ale również dzięki postawom kadry dydaktycznej szkoła
powinna indukować otwartość wobec innych kultur i jednocześnie
przeciwdziałać wszelkim objawom dyskryminacji. Nadrzędną wartością w
procesie nauczania powinna być tolerancja.
Szkoła powinna wytwarzać przyjazną atmosferę pobudzającą rozwój
osobowości, powinna sprzyjać rozwojowi indywidualnego światopoglądu z
pozycji całkowicie neutralnej. Nie oznacza to abstrahowania od trudnych
problemów, lecz wręcz przeciwnie - stymulowanie dyskusji i obiektywne
przedstawianie różnych stanowisk.
Ważnym elementem w procesie edukacji jest kształtowanie świadomości
ekologicznej.
Niezbędny jest odpowiedni system szkolenia nauczycieli i kontroli jakości
ich pracy.
- Konkurencja w edukacji.
Państwo powinno stymulować rozwój szkolnictwa prywatnego. Stworzenie
jednolitego systemu oceny wyników.
Szkoły prywatne przejmują od państwa część obciążenia związanego
z edukacją. Tym samym więcej środków może zostać przeznaczonych na
szkoły publiczne.
Niezbędnym elementem poprawy jakości szkolnictwa prywatnego jest
jednoznaczny i jednolity system pomiaru wyników osišganych przez
jednostki zarówno prywatne, jak i publiczne.
Państwo powinno refundować część kosztów tym szkołom i uczelniom
prywatnym, które osiągają wysoki poziom nauczania. Dzięki temu szkoły
będą konkurować między sobą podnosząc jakość kształcenia, państwo
zaś zdobędzie instrument kontroli jakości szkół prywatnych, w szczególności
szkolnictwa wyższego.
Wyższej jakości nauczania na rynku prywatnych usług edukacyjnych
towarzyszy wyższe czesne. Szkoły publiczne - analogicznie - powinny być
różnie finansowane w zależności od wyników.
Refundowanie częściowe lub całkowite kosztów kształcenia - system
stypendialny dla dobrych uczniów i studentów pragnšcych podjšć
nauczanie w dobrych szkołach prywatnych.
Postulujemy wprowadzenie systemu "voucherów". Stworzenie
jednolitego systemu oceny jakości szkół i uczelni doprowadzi do wyłonienia
się elity szkół prywatnych, w których poziom nauczania będzie
odpowiadał dobrym szkołom państwowym lub będzie nawet wyższy. Dobrzy
uczniowie i studenci, którzy na podstawie wyników w nauce zostali przyjęci
do takich jednostek, powinni mieć możliwość ubiegania się o pokrycie
czesnego. Prywatnym szkołom i uczelniom wyższym spełniajšcym wymogi
jakości, przyznawana byłaby określona liczba "voucherów", które
następnie byłyby rozdysponowywane według jednolitych kryteriów.
Uczniowie i studenci z rodzin o niskich dochodach mieliby pierwszeństwo.
- Weryfikacja programów nauczania (szkoły podstawowe, gimnazja, licea,
szkoły zawodowe).
Niezbędne jest dostosowanie programów nauczania do standardów jakości
wyznaczanych przez czynniki zmiany we współczesnym świecie. Szczególną
rolę odgrywa kształtowanie postaw obywatelskich, dzięki zapewnieniu
lepszej orientacji w realiach współczesnego świata. Szkoła powinna
kształcić osoby aktywne na płaszczyźnie społeczno-politycznej, świadomie
uczestniczące w demokracji. Duże wsparcie powinny otrzymać na
uczelniach wyższych kierunki kształcące specjalistów, na których
zapotrzebowanie wzrośnie w przyszłości - zgodnie z potrzebami
"nowej gospodarki". Program szkół zawodowych powinien być
dostosowany do potrzeb lokalnego rynku pracy, dlatego powinien być
ustalany przy udziale rad gospodarczych, o których szerzej piszemy w części
dotyczšcej walki z bezrobociem.
Ważne ulepszenia:
- Nacisk powinien być położony na umiejętność zdobywania
informacji i ich zrozumienia,
- Szeroki zakres nauczania przedmiotów społecznych. Wprowadzenie do
programów elementów politologii, socjologii, stosunków międzynarodowych,
integracji europejskiej, kulturoznawstwa.
- Oddzielny przedmiot poświęcony orientacji gospodarczej i stosunkom
społecznym.
- Nauka języków obcych powinna się rozpoczynać jak najwcześniej -
angielskiego od pierwszej klasy szkoły podstawowej, a od przedszkola
na życzenie rodziców.
- Dostęp do internetu w każdej szkole. Obowiązkowe zajęcia z
zakresu obsługi komputera, z naciskiem na znajomość sieci WWW i
szybkie pisanie. Wykorzystanie komputerów w procesie nauczania. Cześć
lekcji z każdego przedmiotu powinna być przeprowadzona w
laboratoriach komputerowych.
- Na poziomie szkoły średniej powinna zostać wprowadzona częściowa
swoboda wyboru przedmiotów, a także poziomu nauki danego przedmiotu.
- Szkolne przedstawicielstwa rodziców powinny brać udział w
podejmowaniu wszystkich ważnych decyzji dotyczšcych szkoły, tym
samym nadzorując pracę administracji.
- Szkoły wyższe powinny kłaść nacisk na wiedzę potrzebną w
danym regionie.
- Programy wspierania rozwoju małych dzieci ze środowisk upośledzonych.
Należy stworzyć system identyfikacji rodzin, w których małe dzieci majš
szczególnie niekorzystne warunki rozwoju i zapewnić im darmową pomoc
wychowawczą we wczesnym stadium rozwoju dziecka. Koszty programów ponosiłyby
gminy.
Zapoznaj się z naszymi szczegółowymi propozycjami programowymi:
|